Operacjonalizacja celów kształcenia




Cele kształcenia – zamierzone właściwości uczniów pod względem emocjonalno – motywacyjnym i poznawczym.


Operacyjność – możliwość porównania opisu z rzeczywistymi osiągnięciami uczniów.


Cele:


OGÓLNE – wskazują kierunki dążenia ucznia.


Zalety:

  • jest bogate znaczeniowo

  • akcentuje ważne wartości społeczne

  • jest perswazyjne (trudno zaprzeczyć takim celom, a nawet zgłosić wątpliwości)

  • jest zwięzłe (wystarcza kilka słów, a reszta to już własna wiedza i wyobraźnia)


Wady:

  • wieloznaczność, nieokreśloność

  • założenia idealizujące

  • deklaratywność (trudno przełożyć na konkretne działania, niewiele z nich wynika)

  • niejasny adresat (czy cel dotyczy ucznia czy nauczyciela)



OPERACYJNE – stanowią opis wyników, jakie mają być uzyskane. Opis ten powinien być na tyle dokładny, aby umożliwić rozpoznanie czy cel został osiągnięty, a przynajmniej określenie sposobu sprawdzenia wyniku.


Zalety:

  • jest jednoznaczne

  • wskazuje sposób zademonstrowania, iż cel został osiągnięty

  • odnosi się wprost do ucznia (uczeń ma wybrać dziedzinę, uzyskać materiał, przedstawić go)

  • mobilizuje ucznia i nauczyciela (cel jasny, konkretny i uznany motywuje dwie strony do wysiłku)


Wady:

  • względne ubóstwo znaczenia (schematyzm interpretacji celu – ocena jednoznaczności)

  • rozłączenie poznania i motywacji

  • poszatkowanie przedmiotu (gdy cele stają się bardzo szczegółowe obraz całości blednie)

  • pracochłonność (zbudowanie zbiorów celów operacyjnych jest trudniejsze niż pojedynczego celu ogólnego)



Błędy operacjonalizacji:

  • Zbytnie rozdrabnianie celu.

  • Preferowanie celów poznawczych.

  • Zapominanie o celu ogólnym.

  • Zamknięcie zbioru celów operacyjnych.

  • Zaniedbanie osiągania celów operacyjnych.



Operacjonalizacja celów kształcenia – przykład:

  1. Uczeń (podmiot działań - kto?)

  2. Uczeń wymienia (czynność - co robi?)

  3. Uczeń wymienia przyczyny wybuchu II wojny światowej (przedmiot działań - co?)

  4. Uczeń na podstawie tekstu źródłowego wymieni przyczyny wybuchu II wojny światowej (warunki działania, źródła, wyposażenie - jak? gdzie?)

  5. Uczeń wymienia trzy najistotniejsze przyczyny wybuchu II wojny światowej wskazane w tekście źródłowym (kryteria działania, jakość, sprawność – ile? kiedy? Jakie?)



Cele składowe nieoperacyjne:

(zapoznanie, kształtowanie, wykazanie)


Zapoznanie uczniów ze stanami skupienia – ze stanem ciekłym.


Cele szczegółowe:

  1. Zapoznanie uczniów z możliwościami wykorzystania stanu ciekłego H2O w przyrodzie i życiu.

  2. Zapoznanie uczniów z procesami fizycznymi związanymi ze zmianami stanu skupienia H2O.

  3. Wykazanie różnic między stanem ciekłym a innymi stanami skupienia H2O.


Operacjonalizowanie celów szczegółowych:

  1. Uczeń wymienia 5 sposobów na wykorzystanie stanu ciekłego H2O w zyciu na podstawie własnych doświadczeń.

  2. Uczeń opisuje znaczenie stanu ciekłego dla środowiska.

  3. Uczeń wymienia 3 właściwości fizyczne stanu ciekłego H2O.

  4. Uczeń rysuje schemat obiegu wody w przyrodzie z zaznaczeniem miejsc zmiany stanu skupienia H2O na ciekły

  5. Uczeń wykonuje doświadczenie zmiany stanu lotnego H2O na ciekły.



Chcesz być na bieżąco? Dodaj swój adres e-mail do newslettera!

Wpisz adres E-mail: