Dostępne zagadnienia z Dydaktyki

Metody nauczania (wg Kruszewskiego) – czynności nauczyciela, dzięki którym wprowadza on do lekcji wiadomości i kieruje ich biegiem.

 

 

 

Metody nauczania:

Pogadanka – to dialog nierównoprawnych stron: nauczyciela, który stawia różnie zbudowane pytania, i ucznia, który odpowiada; nauczyciel wie do czego zmierza każde pytanie.

Przygotowanie materiału nauczania:
- cel pogadanki
- analiza merytoryczno – logiczna wiedzy
- rozłożenie wydobytych elementów między poszczególne pytania
- zaprojektowanie zadań

Praca z uczniami:
- połączenie tematu lekcji z doświadczeniami uczniów
- dopasowanie pytań i odpowiedzi
- zebranie i wykorzystanie wiadomości
- zebranie i wykorzystanie wiadomości zgromadzonych podczas pogadanki

Prowadzenie wykładu:

Przygotowanie materiału nauczania:
- zaprowadzenie logicznego porządku w treści
- ustalenie celów minimalnych
- zaplanowanie treści wypoczynkowych i ich miejsca w strukturze wykładu
- atrakcyjne ujęcie treści
- problemowy tok wykładu
- wybór i doskonalenie układu treści (układ liniowy, koncentryczny i spiralny)

Praca z uczniami:
- zaangażowanie uczuciowe nauczyciela
- środki wzrokowo – słuchowe
- urozmaicenie roli uczniów
- notowanie wykładu

Kierowanie dyskusją – to metoda opanowywania materiału nauczania; jest umiejętnością społeczną, którą można zdobyć posługując się nią. Dyskusja służy opanowaniu złożonych form: pojęć, reguł, rozwiązań problemów. Jest dobrą podstawą do kształtowania wartości. Służy korzystaniu z wiedzy w sytuacjach społecznych, wybieraniu rozwiązania i drogi postępowania w obliczu różnych poglądów i odmiennych celów. Jest sposobem zdobywania autorytetu i przywództwa. Aby dyskusja przyniosła efekt, nauczyciel powinien nadać spójność elementom wypowiedzi uczniów.

Przygotowanie materiału nauczania:
- ustalenie celu dyskusji
- wybór tematu i ustalenie jej rezultatów
- przewidywanie stanowisk dyskusji
- opracowanie scenariusza dyskusji
- umiejscowienie materiału dyskusji w obrębie większej całości

Praca z uczniami:
wprowadzenie do dyskusji
- ustalenie jej przedmiotu
- wzbudzenie dyskusji
- kontrolowanie wychowawczych konsekwencji
- nadzór nad stroną formalną dyskusji
- zebranie rezultatów dyskusji

Kierowanie obserwacją – jej istotą jest doprowadzenie do tego, aby spostrzeżone zostały istotne cechy i funkcje oraz aby w wyniku tego, w umyśle dziecka powstała prezentacja obserwowanego obiektu pozwalająca zrozumieć możliwie najszerszą klasę zjawisk, do której należy obserwowany obiekt.

Przygotowanie materiału nauczania:
- wybór materiału i środka ekspozycji
- włączenie obserwacji w tok lekcji

Praca z uczniami:
- przygotowanie do obserwacji – co i po co obserwują?
- doprowadzenie do spostrzeżenia istotnych cech obiektu i cech obserwacji
- instruowanie słowne – komentowanie
- podsumowanie – wykorzystanie wiedzy zgromadzonej w czasie obserwacji

Kierowanie korzystaniem z materiałów źródłowych – (źródła – wszelkie informacje w utrwalonej postaci, stanowiące materiał nauczania).

Na umiejętność korzystania ze źródeł składa się:
- wyszukiwanie źródeł
- wyszukiwanie informacji
- sprawdzenie informacji
- łączenie informacji

Kierowanie kształtowaniem się wartości (u Okonia metoda eksponująca). Najwięcej sposobności do pracy wychowawcy w szkole , choćby ze względu na poświęcony czas dostarcza materiał nauczania: zawarte w nim wiadomości służą kształtowaniu w umyśle ucznia wartości.

Przygotowanie materiału nauczania:
- wywołanie nastawienia uczniów sprzyjającego danej wartości i przygotowanie intelektualne do zetknięcia się z nią
- zetknięcie się z wartością i jej spostrzeżenie
- uznanie wartości
- preferowanie wartości
- kształtowanie wiary w wartości
- abstrahowanie z sytuacji, w której występowała
- tworzenie uwewnętrznionego systemu wartości
- podporządkowanie działania wartości
- ukształtowanie światopoglądu

Praca z uczniami:
- przygotowanie nośnika wartości
- zaplanowanie ekspozycji wartości
- namawianie do danej wartości

Kierowanie nabywaniem umiejętności praktycznych – kierują nimi zawarte w nich zasady.

Przygotowanie materiału nauczania:
- analiza umiejętności
- przygotowanie stanowiska pracy

Praca z uczniami:
- przygotowanie do uczenia się umiejętności
- poznanie i ćwiczenie umiejętności: pokaz, instrukcja, model
- łączenie czynności składowych
- informacje zwrotne
- ćwiczenia